DİL ve EDEBİYAT YAZILARI: Sa'diy Sheroziy:

22 Eylül 2010 Çarşamba

Sa'diy Sheroziy:

So'zlagan vaqtimda og'zimdan yomon so'zlar ham chiqib ketishi mumkin. Dushmanim esa og'zimdan chiqqan yomon so'zlarnigina terib oladi. Chunki dushmanning nazari yomondan bo'lakka tushmaydi."

0 yorum:

Yorum Gönder

Yorumunuz sakıncalı içeriğe sahip değilse sayfalarımızda yayımlanacaktır.

Yorumlarınız için teşekkür ederiz.

Kaydol: Kayıt Yorumları (Atom)

Bursa'da Zaman - Ahmet Hamdi Tanpınar

Bursa'da eski bir cami avlusu,
Mermer şadırvanda şakırdayan su.
Orhan zamanından kalma bir duvar...
Onunla bir yaşta ihtiyar çınar
Eliyor dört yana sakin bir günü.
Bir rüyadan arta kalmanın hüznü
İçinden gülüyor bana derinden.
Yüzlerce çeşmenin serinliğinden
Ovanın yeşili göğün mavisi
Ve mimarilerin en ilahisi.

Bir zafer müjdesi burda her isim:
Sanki tek bir anda gün, saat, mevsim
Yaşıyor sihrini geçmiş zamanın
Hala bu taşlarda gülen rüyanın
Güvercin bakışlı sessizlik bile
Çınlıyor bir sonsuz devam vehmiyle.
Gümüşlü bir fecrin zafer aynası,
Muradiye, sabrın acı meyvası,
Ömrünün timsali beyaz Nilüfer,
Türbeler, camileri eski bahçeler,
Şanlı hikayesi binlerce erin
Sesi nabzım olmuş hengamelerin
Nakleder yadını gelen geçene.

Bu hayalde uyur Bursa her gece,
Her şafak onunla uyanır, güler
Gümüş aydınlıkta serviler, güller
Serin hülyasıyla çeşmelerinin.
Başındayım sanki bir mucizenin,
Su sesi ve kanat şakırtısından
Billur bir avize Bursa'da zaman,

Yeşil Türbesini gezdik dün akşam,
Duyduk bir musikî gibi zamandan
Çinilere sinmiş Kur'an sesini.
Fetih günlerinin saf neşesini
Aydınlanmış buldum tebessümünle.

İsterdim bu eski yerde seninle
Başbaşa uyumak son uykumuzu,
Bu hayal içinde... ve ufkumuzu
Çepçevre kaplasın bu ziya, bu renk,
Havayı dolduran uhrevi ahenk.
Bir ilah uykusu olur elbette
Ölüm bu tılsımlı ebediyette
Belki de rüyası büyük cetlerin,
Beyaz bahçesinde su seslerinin.

Do'st bilan obod uying

Do'st bilan obod uying,
Gar bo'lsa u vayrona ham,
Do'st qadam qo'ymas esa,
Vayronadir koshona ham.

Intizor har uy dilovar
Dilkusholar bazmiga,
Gar oyoq qo'sa qabohat
Yig'lagay ostona ham.

Yaxshi do'stlar davrasida
Ochilursan har zamon,
Ko'rkni shoda ichra topgay
Marvarid durdona ham.

So'rma mendan, kim diloro,
Do'stmi yo jonona deb,
Do'st mening ko'nglimdadir,
Jonimdadir jonona ham.

Qochma rostgo'y do'stlarning
Koxishu ozoridan,
Qaddi rost shamning tilidan
O'rtanur parvona ham.

Do'st qidir, do'st top jahonda,
Do'st yuz ming bo'lsa oz,
Ko'p erur bisyor dushman
Bo'lsa u bir dona ham.

Kim senga hamroz emasdir,
Beg'araz deb o'ylama,
Gohi dushmanlik qilurlar
Qo'l siqib do'stona ham.

Do'sti sodiq yo'q ekan deb
O'rtanib kuyma va lek,
Mehr uyin keng ochsang, Erkin,
Do'st bo'lur begona ham.

Erkin Vohidov

GO'ZAL - Cho'lpon

Qorong’u kechada ko’kka ko’z tikib,
Eng yorug’ yulduzdan seni so’raymen.
Ul yulduz uyalib, boshini bukib,
Aytadir:”Men uni tushda ko’ramen.
Tushimda ko’ramen, shunchalar go’zal,
Bizdan-da go’zaldir, oydan-da go’zal!..”

Ko’zimni olamen oy chiqqan yoqqa,
Boshlayman oydan-da seni so’rmoqqa,
Ul-da aytadirki:”Qizil yong’oqqa
Uchradim tushimda, ko’milgan oqqa.
Oqqa ko’milganda shunchalar go’zal,
Mendan-da go’zaldir, kundan-da go’zal!..”

Erta tong shamoli sochlarin yozib,
Yonimdan o’tganda so’rab ko’ramen.
Aytadir:”Bir ko’rib, yo’limdan ozib,
Tog’u toshlar ichra istab yuramen!
Bir ko’rdim men uni – shunchalar go’zal,
Oydan-da go’zaldir, kundan-da go’zal!..”

Ul ketgach kun chiqar yorug’liq sochib,
Undan-da so’raymaen sening to’g'ringda.
Ul-da uyatidan berkinib, qochib,
Aytadir:”Bir ko’rdim, tushdamas o’ngda.
Men o’ngda ko’rganda shunchlar go’zal,
Oydan-da go’zaldir… mendan-da go’zal!..”

Men yo’qsil na bo’lub uni suyibmen?!
Uning-chun yonibmen, yonib-kuyubmen.
Boshimni zo’r ishga berib qo’yubmen,
Men suyub…men suyub…kimni suyubmen?
Men suygan “suyukli” shunchalar go’zal,
Oydan-da go’zaldir, kundan-da go’zal!”

GÜZEL - Çolpan (Şiir)

Güzel – Çolpan (Şiir)

Posted on 28 Aralık 2010 by Mahir Ünlü

Karanlık gecede göğe göz dikip
En parlak yıldızdan seni sorarım.
O yıldız utanır, başını eğer,
Der ki, “Ben onu düşte görürüm,
Düşümde görürüm; öyle güzel ki
Bizden de güzeldir, aydan da güzel.”

Gözümü ayın doğduğu yana çeviririm,
Aydan da seni sormaya başlarım.
O da der ki; “Kıpkırmızı yanağına
Düşümde rastladım, beyazlara bürünmüştü.
Beyazlara içinde öyle güzel ki
Benden de güzeldir, güneşten de güzel.”

Sabah rüzgarı saçlarını dağıtarak
Yanımdan geçtiğinde sorarım onu görüp.
O da derki; “Bir gördüm, yolumu şaşırdım,
Onun arzusuyla dağ taş yürüyorum.
Onu bir kez gördüm; öyle güzel ki
Aydan da güzeldir, güneşten de güzel.”

O gidince ışıklar saçarak güneş doğardı,
Ondan da senin hakkında sorardım.
O da utancından kızarıp kaçar,
Der ki; Bir kez gördüm, düş değil gerçek,
Onu gerçekten gördüm, öyle güzeldi ki
Aydan da güzeldir… Benden de güzel!”

Ben yoksul, neyim ki onu sevmişim?
Onun için yanıyor, kavruluyorum.
Başımı güzel bir işe verip koymuşum.
Ben sevdim… Ben sevdim… Kimi sevdim ben?
Benim sevdiğim sevgili öyle bir güzel ki
Aydan da güzeldir, güneşten de güzel!

Çeviri: Mahir Ünlü

HALQ

Xalq tengizdir, xalq tolqindir, xalq kuchdir,

Xalq isyondir, xalq olovdir, xalq o’chdir…

Xalq ko’zgalsa kuch yo’qdir kim to’xtatsun;

Quvvat yo’q, kim xalq istagin yo’q etsun.

Xalq isyoni soltonotni yo’q qildi.

Xalq istadi: toj va toxtlar yiqildi…

Xalq istasa ozod bo’lsun bu o’lka,

Ketsin uning boshidag’i ko’lanka

Bir ko’zg’alur, bir ko’pirar, bir qoynar,

Bir intilur, bir hovliqar, bir o’ynar,

Yo’qliqnida ochliqnida yo’q etar,

O’z yurtini har narsaga to’q etar…

Butun kuchni xalq ichidan olayliq,

Qujoq ochib xalq ichiga borayliq.

921-yil, Sentaybr 7, Buxoro

Cho’lpon

-----------------------------------------

HALK

Halk denizdir,

Halk dalgadır,

Halk güçtür,

Halk isyandır,

Halk alevdir, halk öçtür…

Halk güçlense, güç yoktur ki

Durdursun,

Kuvvet yok ki halk isteğin yok etsin.

Halk isyanı saltanatı yok kıldı,

Halk istedi, tâc ve tahtlar yıkıldı…

Halk isteği: Azâd olsun bu ülke,

Gitsin onun başındaki bu gölge,

Ayaklanır, bir köpürür, bir kaynar,

Bir meyleder, bir şaşırır, bir oynar,

Yokluğu da, açlığı da yok eder,

Öz yurdunu her nesneye doyurur…

Bütün gücü halkımızdan alalım,

Kucak açıp halkımıza varalım!

Çolpan

Gazel - 1

Git bugünden itibaren kalmasın senden eser
Çık benim gönlümü yıktın, gün olur, bunlar geçer

Hiç mi insaf eylemezsin, bir güzel söz söylemez
Hasretinden yandı gönlüm, her günüm gam ve keder

Sevilirken, ve severken niçin ettin bu zulmü
Zulüm insanlık suçuymuş, bilmeden çektim, yeter

Biraz insaf eyleseydin katlanırdım ben yine
Hiç mi vicdan kalmamış sen eyliyorsun besbeter

Mahirim dert çekmek için gelmedin sen, çekme gel
Zalimin zulmüne katlanmak değildir ki kader

Dağlar Ardı Şiirleri

Kandım sevincine, kahpe dünyanın
Kalem kılıç, bir menzile giderim!
İki padişaha dar gelen Dünya
Gün olur, senden de sual ederim!...

Çilesini bilmezsin buluttan duvarların..
Ve dağların, türküler donduran soğuğunu...
Her çocuğun gönlüne, bayraklarla yazılmış
Dünyalar kadar geniş, bir ağaç kovuğunu!...

Ey, Turan’ın kardan ak, çileli insanları!
Elinizde buzlu su, yürekten daha sıcak!...
Nasıl yabancı kalmış, yoksul aşında balık?!
Denizlerde bereket ha taştı, ha taşacak!...

AHMET TEVFİK OZAN

Canım İstanbul

Ruhumu eritip de kalıpta dondurmuşlar;
Onu İstanbul diye toprağa kondurmuşlar.
İçimde tüten bir şey; hava, renk, eda, iklim;
O benim zaman, mekan aşıp geçmiş sevgilim.
Çiçeği altın yaldız, suyu telli pulludur;
Ay ve güneş ezelden iki İstanbulludur.
Denizle toprak, yalnız onda ermiş visale,
Ve kavuşmuş rüyalar, onda, onda misale.

İstanbul benim canım;
Vatanım da vatanım...
İstanbul,
İstanbul...

Tarihin gözleri var, surlarda delik;
Servi, endamlı servi, ahirete perdelik...
Bulutta saha kalkmış Fatih'ten kalma kır at;
Pırlantadan kubbeler, belki bir milyar kırat...
Şahadet parmağıdır göğe doğru minare;
Her nakısta o mana: Öleceğiz ne çare?
Hayattan canlı ölum, günahtan baskın rahmet;
Beyoğlu tepinirken ağlar Karaca Ahmet...

O manayı bul da bul!
İlle İstanbul’da bul!
İstanbul,
İstanbul...

Boğaz gümüş bir mangal, kaynatır serinliği;
Çamlıca'da, yerdedir göklerin derinliği.
Oynak sular yalının alt katına misafir;
Yeni dünyadan mahzun, resimde eski sefir.
Her akşam camlarında yangın çıkan Üsküdar,
Perili ahşap konak, koca bir şehir kadar...
Bir ses, bilemem tambur gibi mi, uda gibi mi?
Cumbalı odalarda inletir katibimi...

Kadını keskin bıçak,
Taze kan gibi sıcak.
İstanbul,
İstanbul...

Yedi tepe üstünde zaman bir gergef isler!
Yedi renk, yedi sesten sayısız belirişler...
Eyüp öksüz, Kadıköy süslü, Moda kurumlu,
Adada rüzgar, ucan eteklerden sorumlu.
Her şafak hisarlarda oklar çıkar yayından
Hala çığlıklar gelir Topkapı sarayından.
Ana gibi yar olmaz, İstanbul gibi diyar;
Güleni söyle dursun, ağlayanı bahtiyar...

Gecesi sümbül kokan
Türkçe’si bülbül kokan,
İstanbul,
İstanbul...

Necip Fazıl Kısakürek

Atlar

Pencereden atları gördüm.

Berlin'deydim, kıştı. Işık
Işıksızdı, gökyüzü yoktu gökyüzünde.

Havanın aklığı ıslak bir ekmek gibi.

Ve penceremden boş bir sirk
Kışın dişleriyle kemirilmiş.

Ansızın bir adamın yedeğinde
On at göründe sislerin içinden
Çıkarken titremediler, ateş gibi,
O saate kadar bomboş olan
Evreni doldurdular gözlerimde.
Görkemli, yangınlı
Uzun bacaklı on tanrı gibiydiler,
Yeleleri tuzun düşlerini andırıyordu.

Portakaldan ve evrenlerdendi sağrıları.

Baldı derileri, amber, yangın.

Boyunları gururun taşlarından
Oyulmuş kulelerdi,
Ve kızgın gözlerine güçlü bir dirim
Eğilmişti bir tutuklu gibi.

Ve orada, sessizlikte, ortasında
Günün, kirli ve dağınık kışın
Haşarı atlar kan,
Uyum ve yaşamın kışkırtıcı gömüleriydiler.

Baktım, baktım ve yeniden yaşadım:
Kaynağın, altın dansın, gökyüzünün,
Güzellikte yaşayan ateşin
Orada olduğunu bilmeden.
O kapanık

Berlin kışını unuttum.

Ama atların ışığını unutmam.

Pablo Neruda

Azıksız Çıkma Yola

Bir nehir geçeceksen, önce soyunmalısın,
Bir dağı çıkacaksan, soluklu olmalısın.
Madem ki niyetlisin, seferin kutlu ola!
Caydırmayı düşünmem, ama derim ki sana:
Azıksız çıkma yola!..

Seferin savaşaysa sağlam kuşanmalısın
Zaman öyle bir at ki ihmâle vermez mola!
Erkenden daha erken uyan ki kazanasın
Mahmur “biraz daha”lar düğümü çok tuzaktır
Azıksız çıkma yola!..

Pınarın gözü ise aradığın, sendedir.
Üzengiye sağlam bas, dizgini ele dola!
Güz bahçelerinde gazel toplama, çiçek topla,
Boşa vakit öldürme, yarına kefilin yok
Azıksız çıkma yola!..

Vuslatsa istediğin, in insanın içine
Ve çarşılarda dolaş Azrail’le kol-kola!
Mezarlığa git düşün, düğünlere git ağla
Kanadın sızlasa da Uhud kadar ağır ol
Azıksız çıkma yola!..

Öyle bir abdest al ki, su bile sarhoş olsun
Sen yaprak ve çiçek ol, gördüğün kuru dala
Hep gönül şehri onar, kâinata sevgi sun
Her ham söze sağır ol
Azıksız çıkma yola!..

Nereye gidersen git, heybene gönül doldur
Bir kovan parçalama bir parmak acı bal’a!
Yontuldukça yer kapla ve her zaman güzel kal,
Temiz ol, fazlanı at, eksiğini tamamla
Azıksız çıkma yola!..

Bahattin Karakoç

ANNABELL LEE

Senelerce senelerce evveldi
Bir deniz ülkesinde
Yaşayan bir kız vardı, bileceksiniz
İsmi Annabell Lee
Hiçbir şey düşünmezdi sevilmekten
Sevmekten başka beni

O çocuk ben çocuk, memleketimiz
O deniz ülkesiydi
Sevdalı değil karasevdalıydık
Ben ve Annabell Lee
Göklerde uçan melekler bile
Kıskanırlardı bizi

Bir gün işte bu yüzden göze geldi
O deniz ülkesinde
Üşüdü rüzgarından bir bulutun
Güzelim Annabell Lee
Götürdüler el üstünde
Koyup gittiler beni

Mezarı ordadır şimdi
O deniz ülkesinde
Biz daha bahtiyardık meleklerden
Onlar kıskandı bizi
-Evet - Bu yüzden (şahidimdir herkes
Ve o deniz ülkesi)
Bir gece bulutunun rüzgarından
Üşüdü gitti Annabell Lee

Sevdadan yana, kim olursa olsun
Yaşça başça ileri
Geçemezdi ki bizi
Ne yedi kat göklerdeki melekler
Ne deniz dibi cinleri
Hiçbiri ayıramaz beni senden
Güzelim Annabell Lee
Ay gelip ışır, hayalin erişir
Güzelim Annabell Lee
Bu yıldızlar gözlerin gibi parlar
Güzelim Annabell Lee
Orda gecelerim, uzanır beklerim
Sevgilim, sevgilim, hayatım, gelinim
O azgın sahildeki
Yattığın yerde seni

Edgar Allan Poe
(Çeviri: Melih Cevdet Anday)